De bedrijvenmarkt trekt elk jaar duizenden ondernemers die willen kopen, verkopen of overnemen. Het is een markt waar grote beslissingen worden genomen, waarbij veel geld en soms een heel leven aan werk op het spel staan. Of je een familiebedrijf wilt overdragen of juist op zoek bent naar een kant-en-klare onderneming, de markt voor bedrijfsoverdrachten is groter dan veel mensen denken. En ze is voortdurend in beweging.
Hoe de markt voor bedrijfsoverdrachten werkt
Elk jaar worden er in Nederland duizenden bedrijven verkocht. Een groot deel daarvan betreft mkb-bedrijven, dus kleine en middelgrote ondernemingen. De verkoper wil een goede prijs en een soepele overdracht. De koper wil een gezond bedrijf met groeikansen. Die twee belangen bij elkaar brengen is de kern van hoe deze markt werkt. De waarde van een bedrijf hangt af van veel factoren: de jaarlijkse omzet, de winst, het klantenbestand, de medewerkers en de positie in de markt. Een bedrijf kopen is dan ook meer dan alleen een pand of een naam overnemen. Je neemt de hele organisatie over, inclusief lopende contracten, verplichtingen en soms ook schulden. Daarom laten kopers en verkopers zich bijna altijd begeleiden door een specialist, zoals een bedrijfsmakelaar of overnameadviseur.
Waarom steeds meer ondernemers hun bedrijf willen verkopen
Een grote groep ondernemers in Nederland bereikt de komende jaren de pensioenleeftijd. Veel van hen hebben geen opvolger binnen de familie. Dat zorgt voor een aanbod aan bedrijven dat de komende jaren alleen maar groter wordt. Tegelijk zijn er genoeg mensen die dromen van een eigen bedrijf, maar liever niet helemaal van nul beginnen. Een bestaande onderneming kopen geeft meteen een klantenkring, personeel en vaak een bewezen verdienmodel. Dat maakt de overname van een bedrijf aantrekkelijk voor starters en ervaren managers die een stap verder willen zetten. De combinatie van een vergrijzende groep eigenaren en een groeiende vraag naar bestaande bedrijven maakt de overnamemarkt op dit moment bijzonder actief.
Prijzen en waardering op de overnamemarkt
De prijs van een bedrijf wordt niet zomaar bepaald. Adviseurs gebruiken verschillende methoden om een bedrijf te waarderen. Een veelgebruikte aanpak is kijken naar de winst van de afgelopen jaren en daar een vermenigvuldiger op toepassen. Die vermenigvuldiger hangt af van de sector, het risico en de groeiverwachting. In sectoren met veel vraag en weinig aanbod liggen de prijzen hoger. Dat zie je ook op de markt voor bedrijfsruimtes, waar huurprijzen stijgen en kopers minder vierkante meters krijgen voor hetzelfde bedrag. Dezelfde druk speelt op de markt voor hele bedrijven. Goed renderende bedrijven met vaste klanten en een stabiele kasstroom worden snel verkocht, soms binnen enkele maanden na aanbieding. Minder goed presterende bedrijven staan langer te koop en vragen meer onderhandelingsruimte.
Wat je moet regelen bij een bedrijfsovername
Een overname is geen kleine stap. Voor zowel koper als verkoper zijn er veel zaken die geregeld moeten worden. De koper doet eerst een zogeheten due diligence onderzoek. Dat betekent dat alle financiële, juridische en operationele informatie van het bedrijf grondig wordt bekeken. Zo komen verborgen risico’s aan het licht voordat er getekend wordt. De verkoper moet op zijn beurt alle documentatie op orde hebben: jaarrekeningen, contracten met klanten en leveranciers, arbeidsovereenkomsten en eventuele vergunningen. Daarna volgt de onderhandeling over de prijs en de voorwaarden. Soms wordt afgesproken dat de verkoper nog een tijdje in het bedrijf blijft om de overdracht soepel te laten verlopen. Als alles akkoord is, wordt een koopovereenkomst opgesteld en ondertekend bij de notaris. Het hele proces duurt gemiddeld een half jaar tot een jaar, afhankelijk van de complexiteit van het bedrijf.
Veelgestelde vragen
Wat is een goede manier om een bedrijf te vinden dat te koop staat?
Er zijn verschillende platforms waarop bedrijven te koop worden aangeboden. Bekende voorbeelden zijn Brookz en Ondernemersplein. Ook bedrijfsmakelaars en overnameadviseurs hebben vaak bedrijven in portefeuille die niet openbaar worden aangeboden. Netwerken via brancheverenigingen of zakenrelaties is ook een bewezen manier om kansen te ontdekken.
Hoe lang duurt een bedrijfsovername gemiddeld?
Een bedrijfsovername duurt gemiddeld tussen de zes maanden en een jaar. De exacte duur hangt af van hoe snel partijen overeenstemming bereiken, hoe complex het bedrijf is en hoe snel het onderzoek naar de financiële situatie wordt afgerond.
Is het verstandig om een bedrijf over te nemen zonder adviseur?
Een overname zonder adviseur is mogelijk, maar brengt risico’s met zich mee. Een specialist ziet zaken die een buitenstaander mist, zoals verborgen schulden, ongunstige contracten of fiscale aandachtspunten. De kosten van een adviseur wegen in de meeste gevallen op tegen de risico’s die je anders loopt.
Wat gebeurt er met het personeel bij een bedrijfsovername?
Bij een bedrijfsovername gaan de medewerkers in de meeste gevallen automatisch mee over naar de nieuwe eigenaar. Dit heet overgang van onderneming. De arbeidsvoorwaarden blijven dan gelden zoals ze waren. De nieuwe eigenaar neemt dus ook de verplichtingen tegenover het personeel over.