Een wolkenkrabber is meer dan een heel hoog gebouw. Het is een bewijs van wat mensen kunnen bereiken als ze de grenzen van architectuur opzoeken. De eerste echte hoogbouw verscheen aan het einde van de negentiende eeuw in Chicago. Sindsdien is de wereld veranderd in een plek vol torens die de skyline van steden volledig bepalen. Van New York tot Dubai en van Shanghai tot Kuala Lumpur: overal zie je gebouwen die meters en soms kilometers in de lucht lijken te reiken.
Hoe de wedloop omhoog begon
In 1885 opende het Home Insurance Building in Chicago zijn deuren. Het gebouw was tien verdiepingen hoog en gold als het eerste skyscraper ter wereld. De uitvinding van de stalen draagconstructie en de lift maakten dit mogelijk. Zonder lift had niemand zin om tientallen trappen te beklimmen. Met die twee uitvindingen was de weg vrij voor steeds hogere gebouwen. New York pakte de fakkel snel over. De Chrysler Building en het Empire State Building werden in de jaren dertig van de vorige eeuw symbolen van een stad die de wereld wilde imponeren. Die wedloop om het hoogste gebouw ter wereld te zijn, stopte nooit. Elk decennium kwamen er nieuwe records bij, totdat Azië en het Midden-Oosten de leiding overnamen.
De hoogste torens van dit moment
De Burj Khalifa in Dubai staat momenteel bovenaan de lijst van hoogste gebouwen ter wereld. Het gebouw is 828 meter hoog en heeft meer dan 160 verdiepingen. Ter vergelijking: de Eiffeltoren in Parijs is 330 meter hoog. Op de tweede plek staat de Merdeka 118 in Kuala Lumpur met een hoogte van 678 meter. De Shanghai Tower in China volgt met 632 meter. Opvallend aan deze lijst is dat vrijwel alle nieuwste recordhouders zich in Azië of het Midden-Oosten bevinden. Europa speelt in deze wedstrijd nauwelijks meer mee. De Shard in Londen met 310 meter is voor Europese begrippen al heel hoog, maar valt internationaal volledig in het niet. De bouw van zulke torens vraagt om enorme investeringen en een sterke politieke wil om een stad op de wereldkaart te zetten.
Wat er allemaal in zo’n toren zit
Een moderne toren is zelden alleen een kantoorgebouw. Grote hoogbouw combineert kantoren, hotels, appartementen, winkels en restaurants op tientallen verdiepingen. De Burj Khalifa heeft bijvoorbeeld een hotel van het merk Armani, honderden luxe appartementen en op de 124e verdieping een observatiedek waar bezoekers over de woestijn en de zee uitkijken. Dat observatiedek is een populaire toeristische trekpleister. Ook in andere grote steden zijn de torengebouwen opengesteld voor publiek. Ze bieden uitzichten die je nergens anders kunt zien. Naast het toeristische aspect speelt duurzaamheid een steeds grotere rol. Nieuwe projecten worden ontworpen met zonnepanelen, regenwateropvang en geavanceerde systemen om energie te besparen. Een hoge toren neemt weinig ruimte in op de grond, wat in drukke steden een groot voordeel is.
Bouwen in de hoogte is geen simpele klus
Hoe hoger een gebouw wordt, hoe meer uitdagingen de bouwers tegenkomen. Wind is een van de grootste problemen. Op grote hoogte kan de winddruk enorm zijn. Architecten ontwerpen torens daarom met een speciale vorm die de wind als het ware omlegt. De Shanghai Tower heeft een draaiende buitengevel die de windkracht met dertig procent vermindert. Ook de fundering vraagt om bijzondere aandacht. Het gewicht van zo’n gebouw moet veilig worden overgedragen naar de bodem, soms tientallen meters diep. Bij de Burj Khalifa gaat de fundering meer dan 50 meter de grond in. Daarbij speelt ook de veiligheid van de mensen erin een grote rol. Elk groot gebouw heeft brandtrappen, vluchtroutes en speciale liften voor noodgevallen. Bouwen in de hoogte is dus een samenspel van kennis, technologie en creativiteit.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke hoogte spreek je van een wolkenkrabber?
Er is geen officiële grens vastgelegd, maar in de bouwwereld wordt een gebouw vanaf ongeveer 150 meter of 40 verdiepingen vaak als wolkenkrabber beschouwd. De Council on Tall Buildings and Urban Habitat hanteert deze richtlijn wereldwijd.
Welk land heeft de meeste hoge torens ter wereld?
China heeft wereldwijd de meeste zeer hoge gebouwen. Steden als Shanghai, Shenzhen en Guangzhou tellen tientallen torens van meer dan 300 meter. De groei van de Chinese economie en de snelle verstedelijking hebben hier sterk aan bijgedragen.
Hoe lang duurt het om een wolkenkrabber te bouwen?
De bouw van een grote toren duurt gemiddeld tussen de vijf en tien jaar. De Burj Khalifa werd gebouwd tussen 2004 en 2010. Hoe hoger en complexer het gebouw, hoe langer de bouw duurt.
Wordt er nog steeds gebouwd aan hogere torens?
Ja, er zijn meerdere projecten in uitvoering of planning die het huidige hoogterecoord willen verbreken. De Jeddah Tower in Saoedi-Arabië is ontworpen om meer dan 1.000 meter hoog te worden. De bouw loopt al jaren maar is meerdere keren stilgelegd door financiële problemen.